ΟΠΙΣΘΙΟ ΟΣΤΕΟΦΥΤΟ ΠΤΕΡΝΑΣ


Normal calcaneus: φυσιολογική πτέρνα
Haglund's deformity Abnormal prominence: μη φυσιολογική οστική προσεκβολή

Το οπίσθιο οστεόφυτο της πτέρνας –Haglund deformity – μπορεί να προκαλέσει επώδυνο οίδημα των μαλακών μορίων της οπίσθιας επιφάνειας της πτέρνας αμέσως μπροστά και πάνω από τον Αχίλλειο τένοντα και συνδυάζεται με φλεγμονή του ορογόνου θυλάκου της περιοχής καθώς και με τενοντίτιδα του Αχίλλειου τένοντα.


Οίδημα και παραμόρφωση του οπισθίου τμήματος του ποδιού λόγω της υπετροφικής οστικής εξεργασίας - Haglund deformity-

AITIA

  • Η κληρονομικότητα φαίνεται να παίζει ρόλο στην εμφάνιση του προβλήματος. 
  • Ασθενείς με μεγάλη ποδική καμάρα εμφανίζουν συχνότερα το οστεόφυτο στην οπίσθια επιφάνεια της πτέρνας.  Η μεγάλη ποδική καμάρα δημιουργεί ροπή στρέψης του οστού της πτέρνας ενάντια στον Αχίλλειο τένοντα και αυτό δημιουργεί συνθήκες δημιουργίας του οστεόφυτου το οποίο με την σειρά του ερεθίζει τον τοπικό ορογόνο θύλακο και τον τένοντα δημιουργώντας φαύλο κύκλο φλεγμονής και πόνου.
  • Ο βραχύς Αχίλλειος τένοντας θεωρείται άλλος ένας προδιαθεσικός παράγοντας που προκαλεί πόνο πιέζοντας τον ορογόνο θύλακο.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Το οπίσθιο οστεόφυτο της πτέρνας –Haglund deformity- μπορεί να δημιουργηθεί στο ένα ή και στα δύο πόδια του ατόμου. 

Ο ίδιος ο ασθενής αναφέρει βαθύ οπίσθιο πόνο στην πτέρνα ο οποίος επιδεινώνεται κατά την ψηλάφηση και την ραχιαία κάμψη του ποδιού.  Επίσης πολλές φορές αναφέρει δυσκαμψία κατά την επιτέλεση των ανατομικών κινήσεων του αστραγάλου.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Κλινική εξέταση

Επισκόπηση:
Αξιοσημείωτη μεταβολή της φυσιολογικής ανατομικής πίσω στην πτέρνα με εμφάνιση οιδήματος – πρηξίματος και ερυθρότητας.

Ψηλάφηση:
Οιδηματώδης επώδυνη και σκληρή τοπική περιοχή στην πτέρνα η οποία πολλές φορές είναι θερμή υποδηλώνοντας φλεγμονή.

Ακτινογραφίες

Ο ακτινολογικός έλεγχος - πλάγια ακτινογραφία του ποδιού -  θα αναδείξει την οστική προεξοχή στην οπίσθια και άνω επιφάνεια της πτέρνας.
Η μαγνητική τομογραφία βοηθά στην αξιολόγηση της κατάστασης του Αχίλλειου τένοντα, το ποσοστό δηλαδή εκφύλισης αυτού λόγω της οστικής προεξοχής.

 

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ: 

Ο στόχος της συντηρητικής αγωγής είναι να αντιμετωπίσει την ύπαρξη της τοπικής φλεγμονής του Αχίλλειου τένοντα και του ορογόνου θυλάκου.  Η συντηρητική αγωγή πρέπει να σημειωθεί ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το αίτιο της δημιουργίας της φλεγμονής, δεν μπορεί δηλαδή να συρρικνώσει το οπίσθιο οστεόφυτο της πτέρνας.

Η συντηρητική αγωγή περιλαμβάνει:

  • Αντιφλεγμονώδη φάρμακα από το στόμα τα οποία έχουν ως στόχο την μείωση της φλεγμονής.  Μερικοί άνθρωποι ωφελούνται από την χρήση τοπικών αντιφλεγμονωδών παραγόντων όπως αλοιφές ή σταγόνες.
  • Παγοθεραπεία.  Η παγοθεραπεία εφαρμόζεται κατά την περίοδο της έντονης φλεγμονής, όταν δηλαδή όπισθεν της πτέρνας υπάρχει πρήξιμο και ερυθρότητα.  Οι εφαρμογές δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 6-8 λεπτά τη φορά και αυτό μπορεί να επαναλαμβάνεται αρκετές φορές το 24ωρο.


Η τοπική παγοθεραπεία ανακουφίζει τα οξέα συμπτώματα του ασθενή

  • Διατατικές ασκήσεις.  Ένα πρόγραμμα διατατικών ασκήσεων έχει ως στόχο την αντιμετώπιση του τυχόν υπάρχοντος βραχέως Αχίλλειου τένοντα, μετριάζοντας με τον τρόπο αυτό την τάση του.


Διατάσεις του Αχίλλειου τένοντα

  • Ασθενείς με μεγάλη ποδική καμάρα – κοιλοποδία- ανακουφίζονται με την εφαρμογή ειδικών πάτων ανύψωσης της πτέρνας και υποστήριξης της ποδικής καμάρας λόγω της σωστότερης κατανομής των δυνάμεως στο πέλμα και την πτέρνα.  Οι ειδικοί αυτοί πάτοι συνίσταται να γίνονται μετά τη διενέργεια πελματογραφήματος και τη μελέτη βάδισης του κάθε ασθενούς ξεχωριστά. 
  • Η τοπική έγχυση κορτιζόνης πρέπει να εφαρμόζεται με ιδιαίτερη προσοχή διότι προκαλεί ατροφία του Αχίλλειου τένοντα.
  • Φυσικοθεραπεία.  Ο φυσικοθεραπευτής θα σχεδιάσει το θεραπευτικό του πλάνο βάσει του εξατομικευμένου προβλήματος του κάθε ατόμου ξεχωριστά στοχεύοντας στην επίτευξη της ισορροπίας του ποδιού με πρόγραμμα ασκήσεων και διατάσεων.
  • Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί ακινητοποίηση του ποδιού με νάρθηκα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του πόνου.
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ: 

Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σε περίπτωση που η παρατεταμένη συντηρητική αγωγή δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα του ασθενούς.

Στόχο έχει την αφαίρεση του φλεγμαίνοντος ορογόνου θυλάκου ο οποίος βρίσκεται ανάμεσα στον Αχίλλειο τένοντα και την πτέρνα καθώς και την αφαίρεση της υπερτροφικής οστικής προεξοχής της οπίσθιας απόφυσης της πτέρνας.

Η επέμβαση μπορεί να γίνει με ανοιχτή χειρουργική μέθοδο ή με τη αρθροσκοπική μέθοδο η οποία είναι οπωσδήποτε μέθοδο ελάχιστης επεμβατικότητας.


Οίδημα της οπίσθιας επιφάνειας της πτέρνας που οφείλεται στην υπερτροφία της οπίσθιας απόφυσης αυτής και την φλεγμονή του τοπικού ορογόνου θυλάκου


Τομή του δέρματος (ανοιχτή μέθοδος)


Εντοπισμός του υπερτροφικής οστικής προεξοχής ετοιμασία αφαίρεσής της με οστεοτόμο


Αφαίρεση της εξεργασίας Haglund


Προετοιμασία για την αρθροσκοπική αφαίρεση της οστικής υπερτροφίας και του ορογόνου θυλάκου


Αρθροσκοπική αφαίρεση της οπίσθιου οστεόφυτου της πτέρνας