ΡΗΞΗ ΑΧΙΛΛΕΙΟΥ ΤΕΝΟΝΤΑ

ΓΕΝΙΚΑ

Ο Αχίλλειος τένοντας αποτελεί τον ισχυρότερο τένοντα του ανθρωπίνου σώματος και δημιουργείται από τη συμβολή του δικέφαλου γαστροκνήμιου μυ καθώς και του υποκνημίδιου μυ.

Medial gastrocnemius muscle: έσω κεφαλή του δικέφαλου γαστροκνήμιου μυ
Lateral gastrocnemius muscle: έξω κεφαλή του δικέφαλου γαστροκνήμιου μύ
Small saphenous vein:  ελάσσονα σαφηνής φλέβα
Soleus muscle:  υποκνημίδιος μυς
Achilles tendon: Αχίλλειος τένοντας

Musculotendinous muscle:  μυοτενόντια συμβολή
Soleus muscle: υποκνημίδιος μυς
Achilles tendon: Αχίλλειος τένοντας

Η ρήξη του Αχίλλειου τένοντα δεν είναι σπάνια.  Τις τελευταίες δυο δεκαετίες το ποσοστό έχει ανέβει αρκετά πιθανόν λόγο της αύξησης των αθλητικών δραστηριοτήτων.  Περίπου το 75% των ρήξεων συμβαίνουν κατά τη διάρκεια αθλοπαιδιών.

Έχουν ενοχοποιηθεί διάφοροι παράγοντες όπως:

η εκτεταμένη χρήση κορτικοστεροειδών
η χρήση αντιβιοτικών και ιδιαίτερα της τάξης των Κινολών
παρατεταμένη αθλητική δραστηριότητα
διαταραχή της μηχανικής του άκρου ποδός

Συνήθως όμως η ρήξη συμβαίνει σε άτομα τα οποία δεν ασκούνται συστηματικά, άνδρες ηλικίας μεταξύ 30-50 χρόνων, τα οποία δίχως ιδιαίτερη προθέρμανση και σε συνδυασμό με υπερβάλλοντα ζήλο συμμετέχουν σε αθλήματα υψηλών σωματικών απαιτήσεων (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, τένις κα).

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Το άτομο που παθαίνει ρήξη του Αχιλλείου τένοντα δεν αισθάνεται ιδιαίτερο πόνο κατά τη στιγμή της κάκωσης.  Απλά νιώθει ένα αίσθημα λακτίσματος στην οπίσθια επιφάνεια του αστραγάλου, (κάποιος με κτύπησε με πέτρα) και αμέσως υπάρχει αδυναμία επιτέλεσης των ανατομικών κινήσεων του άκρου ποδός (σε ολική ρήξη του τένοντα).

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η κλινική εξέταση αναδεικνύει οίδημα – πρήξιμο – της περιοχής, άλγος κατά τη ψηλάφηση καθώς και αιμάτωμα. Κατά τη ψηλάφηση ο Ορθοπαιδικός θα διαπιστώσει το κενό που δημιουργείται στην πορεία του Αχίλλειου τένοντα.

Η δοκιμασία Thompson αποτελεί έναν αξιόπιστο κλινικό σημείο που ουσιαστικά μπορεί να θέσει και τη διάγνωση.  Κατά τη δοκιμασία αυτή ο ασθενής τοποθετείται σε πρυνή θέση στην εξεταστική κλίνη και τα πόδια του προεξέχουν απ' αυτήν.  Ο Ορθοπαιδικός συλλαμβάνει με το χέρι του τη γαστροκνημία (γάμπα) και τη συνθλίβει.  Αν ο Αχίλλειος τένοντας είναι ακαίρεος τότε το πόδι θα κινηθεί πελματιαία.  Αν ο τένοντας είναι κομμένος το πόδι θα παραμείνει ακίνητο όσο και άν πιεστεί από τον Ορθοπαιδικό η γαστροκνημία.

Μερικές φορές ο ασθενής αν και υπάρχει πλήρης ρήξη του τένοντα έχει την ικανότητα να κινητοποιήσει το πόδι πελματιαία. Το γεγονός αυτό συμβαίνει διότι στην κίνηση αυτή υποβοηθά ο οπίσθιος κνημιαίος τένοντας και οι μακρύς καμπτήρες τένοντες των δακτύλων. Ο ασθενής όμως δεν μπορεί να βαδίσει στις μύτες των ποδιών του.

Το διαγνωστικό υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία επισφραγίζουν τη διάγνωση απεικονίζοντας ουσιαστικά τη ρήξη του τένοντα


Μερική ρήξη Αχίλλειου τένοντα


Πλήρης ρήξη του Αχίλλειου τένοντα
 

Δοκιμασία Thompson λίγο πριν τη χειρουργική αποκατάσταση

 

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ: 

ΡΗΞΗ ΑΧΙΛΛΕΙΟΥ ΤΕΝΟΝΤΑ. ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΣΥΡΡΑΦΗ.

Η διαδερμική συρραφή του Αχίλλειου τένοντα αναπτύχθηκε για να βελτιώσει τα λειτουργικά αποτελέσματα καθώς και να ελαχιστοποιήσει τους πιθανούς κινδύνους από την ανοιχτή χειρουργική μέθοδο. Ο χειρουργικός χρόνος είναι αρκετά μικρότερος και δεν ξεπερνά τα 25 έως 35 λεπτά, (μικρότερος και ο χρόνος της γενικής αναισθησίας που λαμβάνει ο ασθενής)

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ: 

Ο τρόπος αντιμετώπισης της ρήξης του Αχίλλειου τένοντα έχει αποτελέσει θέμα πολλών συζητήσεων στην Ορθοπαιδική κοινότητα.

Ασθενής που προσκομίζεται στα ‘επείγοντα’ του νοσοκομείου και υπάρχει υποψία ρήξης του τένοντα, εφαρμόζεται κνημοποδικός κλασικός γύψινος νάρθηκας με το πόδι σε πελματιαία κάμψη.

Ο ασθενής επανεξετάζεται μετά από 1-2 εβδομάδες και ελέγχεται η ακεραιότητα του τένοντα κλινικά. Αφού αφαιρεθεί ο νάρθηκας ο Ορθοπαιδικός ελέγχει τον τένοντα με τη δοκιμασία Thompson και αν είναι θετική, η εφαρμογή συνθετικού γύψου για 4 εβδομάδες με το πόδι σε πελματιαία κάμψη, ώστε να μπορέσουν τα άκρα του κομμένου τένοντα να συμπλησιάσουν, είναι απαραίτητη δίχως να φορτίζει καθόλου το πάσχον σκέλος ο ασθενής.

Μετά τις τέσσερις εβδομάδες γίνεται αφαίρεση του συνθετικού γύψου και εφαρμόζεται ειδικός λειτουργικός νάρθηκας για 2-3 εβδομάδες . Ο ασθενής μπορεί να ακουμπά τον νάρθηκα στο έδαφος και σταδιακά να φορτίζει το σκέλος.

Λειτουργικός νάρθηκας ποδοκνημικής άρθρωσης

Η φυσικοθεραπεία πλαισιώνει το θεραπευτικό πλάνο αφού αφαιρεθεί ο λειτουργικός νάρθηκας, για να δώσει στο πόδι τη φυσιολογική δύναμη και το εύρος κίνησης.

Η συντηρητική αγωγή αντιμετώπισης της ρήξης του τένοντα, με ειδικό νάρθηκα, πολλές φορές δεν επιφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα και δημιουργεί αυξημένα ποσοστά επανάληψης της ρήξης αυτού ή επούλωση του τένοντα σε διατεταμένη θέση με αποτέλεσμα την μείωση της λειτουργικής ικανότητας όλου του κάτω άκρου.

 Η συντηρητική θεραπεία σήμερα εφαρμόζεται μόνο σε ηλικιωμένους ασθενείς που δεν ασχολούνται με απαιτητικές δραστηριότητες ή σε ασθενείς όπου το ιατρικό τους ιστορικό δεν επιτρέπει το χειρουργείο.

Γενικά η χειρουργική αντιμετώπιση σήμερα αποτελεί και την ενδεδειγμένη για γρηγορότερη και με λιγότερες επιπλοκές επιστροφή του ατόμου στις καθημερινές δραστηριότητες ειδικά σε νέα άτομα που ασχολούνται με αθλητικές δραστηριότητες.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ: 


Το σημείο της ρήξης του Αχίλλειου τένοντα


Το κενό της ρήξης του Αχιλλείου τένοντα είναι εύκολα ψηλαφητό με το δάκτυλο


Η ρήξη του τένοντα είναι εγκάρσια και ολική.  Ο τένοντας έχει χάσει την συνέχεια του πλήρως


Το περιφερικό άκρο του διατμηθέντος Αχίλλειου τένοντα.  Διακρίνεται η λιπώδης εκφύλιση στο εσωτερικό του τένοντα λόγω της χρονιότητας της βλάβης (δύο μήνες)

Ένα φυσιολογικό άτομο με κανονική ή αυξημένη σωματική δραστηριότητα με ρήξη του Αχίλλειου τένοντα που δεν επιθυμεί να έχει αυξημένες πιθανότητες εκ νέου ρήξης αυτού, είναι υποψήφιος για χειρουργική αντιμετώπιση του προβλήματος .
Η ανοιχτή χειρουργική τεχνική θεωρείται ακόμη σήμερα η χρυσή τομή της αντιμετώπισης του προβλήματος της ρήξης του τένοντα.

Νέες τεχνικές συρραφής του τένοντα έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια με πολύ καλά αποτελέσματα (τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας MIS), οι οποίες έχουν όμως συγκεκριμένες ενδείξεις.  Με τις τεχνικές αυτές ουσιαστικά αποφεύγονται οι τομές του δέρματος και η όλη διεργασία της συρραφής του τένοντα γίνεται από μικρές οπές αυτού.

Χειρουργική τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας (Minimally invasive technique).  
Στην τεχνική αυτή δεν απαιτείται μεγάλη χειρουργική τομή του δέρματος.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Μετά την εισαγωγή στη κλινική ο ασθενής θα υποβληθεί σε πλήρη κλινικοεργαστηριακό έλεγχο και θα τοποθετηθεί ειδικός νάρθηκας σταθεροποίησης της πάσχουσας ποδοκνημικής άρθρωσης. Ο ασθενής παραμένει νήστις για το ακολουθούμενο χειρουργείο.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Ανοιχτή χειρουργική επέμβαση με τη χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου και μικροχειρουργική τεχνική. 

Η επέμβαση συνήθως γίνεται την ίδια ημέρα διαρκεί γύρω στα 60-70 λεπτά και γίνεται με την υποβοήθηση χειρουργικού μικροσκοπίου χρησιμοποιώντας μικροχειρουργικές τεχνικές για την καλύτερη και ασφαλέστερη διαδικασία . Ο ασθενής παραμένει στη κλινική για 24 ώρες για να λάβει την πλήρη ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα.

Εξιτήριο λαμβάνει την επόμενη ημέρα του χειρουργείου με ειδικές οδηγίες.

Ο ασθενής φορά ειδικό νάρθηκα σταθεροποίησης της ποδοκνημικής άρθρωσης.
Σε 15 ημέρες από την ημέρα του χειρουργείου γίνεται η αφαίρεση των ραμμάτων.

Φυσιολογικός Αχίλλειος τένοντας

Ρήξη του Αχίλλειου τένοντα.


Η ρήξη του Αχιλλείου τένοντα απεικονίζεται στο κενό του σκίτσου στην οπίσθια επιφάνεια του αστραγάλου


Το δάκτυλο τοποθετείται πάνω ακριβώς στο σημείο της ρήξης του τένοντα

Τοποθέτηση ειδικών ισχυρών μη απορροφήσιμων ραμμάτων στις άκρες του Αχίλλεου τένοντα

Συμπλησίαση των άκρων του τένοντα και πέρασμα επιπλέον απορροφήσιμων ραμμάτων περιμετρικά της διατομής

Διαφορετική τεχνική με μη απορροφήσιμα ράμματα
(Master techniquesin Orthopaedic Surgery 'FOOT & ANKLE' Kitaoka)

 

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΣΥΡΡΑΦΗ 

Η διαδερμική συρραφή του Αχίλλειου τένοντα αναπτύχθηκε για να βελτιώσει τα λειτουργικά αποτελέσματα καθώς και να ελαχιστοποιήσει τους πιθανούς κινδύνους από την ανοιχτή χειρουργική μέθοδο. Ο χειρουργικός χρόνος είναι αρκετά μικρότερος και δεν ξεπερνά τα 25 έως 35 λεπτά, (μικρότερος και ο χρόνος της γενικής αναισθησίας που λαμβάνει ο ασθενής)

Στο τέλος της επέμβασης εφαρμόζεται στο πόδι ειδικός λειτουργικός κηδεμόνας.
Ο ασθενής παραμένει στην κλινική για 24 ώρες για να λάβει την απαραίτητη ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα. Αν ο ασθενής το επιθυμεί μπορεί να εξέλθει από την κλινική την ημέρα του χειρουργείου.

Συνοψίζοντας τα πλεονεκτήματα της μεθόδου:

• Η επέμβαση γίνεται από οπές στο δέρμα περίπου 0,5 εκ.
• Μικρότερος χειρουργικός χρόνος άρα και μικρότερος χρόνος της γενικής αναισθησίας
• αποφυγή διενέργειας μεγάλων χειρουργικών τομών και εκτεταμένων αποκολλήσεων των μυϊκών ομάδων.
• λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος
• άμεση κινητοποίηση του ασθενούς
• γρηγορότερη έξοδο από την κλινική
• μικρότερο κόστος της επέμβασης

Στόχος της σύγχρονης τεχνικής αυτής είναι η αποφυγή των κλασικών χειρουργικών επιπλοκών καθώς και η ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς. Αποτελεί μια νέα μέθοδο που εφαρμόζεται σήμερα στα Αθλητιατρικά κέντρα σε όλο τον κόσμο πάντα με συγκεκριμένες ενδείξεις και μόνον σε πρόσφατους τραυματισμούς.

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: 

Ο ασθενής φορά ειδικό νάρθηκα σε πελματιαία κάμψη 15-20° πελματιαία κάμψη για ένα περίπου μήνα. Μετά τον πρώτο μήνα ο νάρθηκας αφαιρείται και τοποθετείται ειδικός λειτουργικός κηδεμόνας και αρχίζουν οι ενεργητικές υποβοηθούμενες ασκήσεις.

Μυϊκή ενδυνάμωση ξεκινά 2-3 μήνες μετεγχειρητικά.

Λειτουργικός κηδεμόνας ποδοκνημικής άρθρωσης